Ад самага Берліна, франтавік Іван Сямёнавіч Дробка яшчэ шэсць гадоў служыў у Германіі старшыной аўтатранспартнага батальёна

Мы публікуем цыкл апавяданняў аб амурскіх ветэранах у год 70-годдзя Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941 - 1945 гадоў.

 

Наш чарговы герой - Іван Дробка, артылерыст 1120-га гаўбічнага артылерыйскага палка. Дарэчы, правільна прозвішча пішацца «дробка», але ў Івана Сямёнавіча, адзінага з ўсёй сям'і, у дакуменце прозвішча чамусьці канчаецца на «а».

Натоўп каля рэйхстага

Вайна заспела Івана Сямёнавіча 16-гадовым вясковым хлапчуком. Сям'я жыла бедна, бацька памёр рана, чацвярых дзяцей гадавала маці. Іван ўжо з васьмі гадоў працаваў у калгасе, дапамагаў маме.

Амурскі ветэран распавёў пра службу ў адмысловым рэзерве - Пра вайну мы даведаліся па радыё і вельмі здзівіліся, - успамінае Іван Сямёнавіч. - Накшталт жылі мірна, спакойна працавалі - і раптам ... Мы спачатку нават не паверылі. Але потым сталі забіраць мужыкоў у армію, забіралі машыны, трактары, жывёлу. І толькі 3 ліпеня па радыё мы пачулі выступ Сталіна.

У войска Дробка адправіўся ў 1942 годзе па прызыву ваенкамата, скончыўшы школу-сямігодку. Праводзілі навабранцаў ўсёй вёскай: «Вы ўжо там беражыце нас, абараняйце». Спачатку Іван трапіў у вучэбны полк у Хабараўску. Навучаўся на сяржанцкі састаў - па паскоранай праграме за тры месяцы. За такі ж тэрмін і афіцэраў рыхтавалі.

Далей Івана Дробку закінула ў Прымор'е. І толькі ў 1943 годзе, скончыўшы Горкаўскае танкавую вучэльню, ён адправіўся на Ленінградскі фронт. Трапіў у 6-ю артылерыйскую дывізію прарыву рэзерву галоўнага камандавання. Гэты рэзерв падпарадкоўваўся толькі камандуючаму фронтам. Ленінградская блакада да таго часу была ўжо прадзёртая, але сам фронт яшчэ не расфармавалі. Ён спыніў сваё існаванне ўжо пасля вызвалення Эстоніі, Латвіі і Літвы. Далей была Польшча.

- Асабліва памятны для мяне горад - Гдыня, - адзначае Іван Сямёнавіч. - Праз шмат гадоў пасля вайны ў Благавешчанску я пазнаёміўся і пасябраваў з лётчыкам, якія ўчынілі за вайну 110 баявых вылетаў, Героем Савецкага Саюза Уладзімірам земскіх. Ён неяк згадаў, што яго апошні баявы вылет быў на Гдыню. А я, выходзіць, у гэты ж час бамбаваў горад на зямлі. Так мы, яшчэ адзін аднаго не ведаючы, знаходзіліся ў адным месцы!

Пасля Гдыні асаблівы артылерыйскі рэзерв увайшоў у склад 1-га Беларускага фронту. Пасля кровапралітнага прарыву да Кюстринскому плацдарме адкрыўся шлях на Нямеччыну, пачалася Берлінская аперацыя.

- Памятаю знакамітую ваенную аперацыю, калі, прарываючыся, нашы войскі выставілі сотні магутных зенітных пражэктараў - у чатыры раніцы як уключылі святло па ўсім фронце! - Успамінае Іван Дробка. - Немцы, зразумела, гэтага не чакалі - разбягаліся у споднiм ... А да Берліна ўжо заставалася 60 кіламетраў. Але і там мы не пешшу да рэйхстага дайшлі. Баі былі вельмі цяжкімі. Кожны дом - крэпасць, кожнае акно - амбразура. Сцены такія магутныя, што на прабіўку выводзілі прамой наводкай самыя магутныя, 203-міліметровыя гаўбіцы. Задача нашага рэзерву і была - прарыў. Вось ідзем мы ззаду ўсіх войскаў - і на першы план выступаем, калі пяхота прайсці не можа, настолькі вораг умацаваны. А ў нас самыя магутныя прылады, як Долбаная - праход вольны, войскі ідуць далей. На кожным фронце былі такія асаблівыя рэзервы.

Біліся немцы да смерці, але нашы выйшлі да рэйхстага.

- Вы не ўяўляеце, як мы радаваліся, што скончылася вайна! - Ад захаплення Іван Сямёнавіч з цяжкасцю падбірае словы. - Так шмат людзей стоўпілася ў логава ворага, кожнаму хацелася ў ім пабываць. Стралялі ў паветра хто з чаго. Патронаў выпускалі, колькі хацелі. Хто плакаў, хто крычаў, хто абдымаўся. І драпалі, драпалі на сценах свае прозвішчы - хто штыком, хто цэглай. І я драпаў таксама. Так 2 мая скончылася вайна. Потым, вядома, асобныя баі працягваліся - дабівалі ворага. Прыйшлося і нашаму паліцу дабіваць - ездзілі штурмаваць нейкі замак на поўдзень ад Патсдама. Баёў, вядома, не было - прапанавалі каменданту крэпасці здацца. З таго часу я за зброю ўжо не браўся.

Ну а пасля салюту Перамогі Дробка яшчэ шэсць гадоў праслужыў у вызваленай Германіі. Быў старшыной аўтатранспартнага батальёна ў вайсковай частцы ў паўночным горадзе Нойбранденбург. Дадому вярнуўся з медалямі «За баявыя заслугі», «За адвагу», «За перамогу над Германіяй", "За ўзяцце Берліна", "За вызваленне Прагі», а таксама ордэнамі Айчыннай вайны ІІ ступені і Чырвонай Зоркі. \

Амурскі ветэран распавёў пра службу ў адмысловым рэзерве

Іван Дробка (злева) і яго сябар Герой Савецкага Саюза Уладзімір земскіх ваявалі ў адной мясцовасці, але даведаліся пра гэта толькі праз шмат гадоў.

Амурскі ветэран распавёў пра службу ў адмысловым рэзерве

У кашулі нарадзіўся

- Іван Сямёнавіч, вы памятаеце свой першы бой?

- Нашаму дывізіёне прыйшлося выклікаць агонь на сябе ў Польшчы, пры фарсіраванні Віслы. Частка пяхоты перайшла, немцы пачалі нашых адганяць назад, а галоўныя сілы яшчэ не падышлі. І вось камандзір нашага дывізіёна капітан Шумейка стаў адцягваць немцаў, палілі з 16 гармат. Капітану потым прысвоілі званне Героя Савецкага Саюза. Вось тады я запомніў, як было страшна. Наогул, страшна ў наступе, а ў абароне - не вельмі. І ў баі думаеш толькі пра тое, як бы выжыць, каб выканаць пастаўленую задачу.

- Вы да рэальнага сутыкнення з немцамі іх неяк сабе ўяўлялі?

- Ну, я і раней ведаў, хто такія немцы (смяецца). Да прыкладу, у нас у вясковай школе немец Карл Фёдаравіч праца выкладаў, добры мужык быў. Не ўсё ж немцы дрэнныя, хоць нас спачатку зло брала, як яны ў нас лютавалі. Ну а потым самі немцы нас да жаху баяліся. Вось узялі мы неяк нейкую германскую вёсачку. Заходзім у адзін з двароў, а там ля ганка сямёра ў шэраг: муж з жонкай і іх дзеці - і ўсе мёртвыя. У іх жа таксама прапаганда была: «Прыйдуць рускія - усіх пераб'юць!» І мірныя немцы думалі: лепш атруціцца ... А адна дзяўчынка з гэтай сям'і, гады два ёй было, нейкім чынам выжыла. І мы яе ўзялі да сябе ў полк. Дзесьці з тыдзень ці два яна з намі была. А вось потым куды яна дзелася, ужо не ведаю.

- Ці даводзілася вам назіраць, як вайна адбілася на чалавечым характары?

- Назіраў ... Мне і самому вайна снілася. - Іван Сямёнавіч цяжка вздохнул.- Узнімалася, крычаў: «Наперад!» Неяк быў я ў санаторыі ў Кульдуре. І быў у мяне сусед па палаце. Я такіх знявечаных нават на фронце не бачыў - на ўсім целе ніводнага жывога месца. Ён кожную ноч крычаў: «Батальён, наперад! Ура! »Відаць, камандзірам быў ... Мне і цяпер, бывае, што-небудзь як прысніцца. Гэтая вайна не забудзецца ... Ды і адмеціны не дадуць. Вось вуха абпаліла - куля праляцела, цудам ў галаву не патрапіла. Вось вялікі палец на руцэ разбіла аскепкамі. Ампутавалі б, калі б не новы хірург у медсанбаце ... Толькі тры гады таму шнар зацягнуўся, а так увесь час дробныя аскепкі выходзілі. Была кантузія - па-мойму, у Польшчы. У наш цягнік урэзаўся эшалон танкавага палка. Ды так урэзаўся, што ў нас вагоны адзін на аднаго палезлі. А я ўсярэдзіне пад самай столлю спаў. Ачуўся на шпалах паміж рэек, вагон на баку, крыкі, шум. З 60 чалавек у нашым вагоне ў жывых засталося дзевяць. Можа, я ў кашулі нарадзіўся, але да гэтага часу не магу зразумець, як я апынуўся на вуліцы, бо трэба было праляцець па калідоры і вылецець праз дзверы вагона.

Фота з асабістага архіва Івана Крошкі.

Амурскі ветэран распавёў пра службу ў адмысловым рэзерве

У тэму

Благавешчанскі ветэран: «Калі ідзеш у атаку, не да страху ...»